شنبه, ارديبهشت 09, 1396

 

کد مطلب :      9207R11

مدیریت زنجیره تامین ، به کمک دو عامل تجارت الکترونیک و فناوری اطلاعات توانسته است تاثیر بسیاری بر روی صنایع کشورهای صنعتی بگذارد و افزایش سوددهی و رضایتمندی مشتری را موجب گردد .مدیریت زنجیره تامین تحولات زیادی را در زمینه های مختلف اقتصادی ، تجاری و تولیدی و... موجب شده است . اهمیت مدیریت زنجیره تامین وقتی بیشتر روشن می شود که به تصمیم گیری و حساسیت آن اشاره شود . هر تصمیم در این مدیریت دارای آثار و عواقب مثبت و منفی ای می تواند باشد ، که متعادل سازی آن در هر مقطع از زمان یکی از پیچیده ترین امور این نوع مدیریت می باشد .

امروزه مدیریت زنجیره تامین به‌عنوان یکى از مبانى زیر‌ساختى پیاده‌سازى کسب و کار الکترونیک در دنیا مطرح است. در رقابت‌هاى جهانى موجود در عصر حاضر، باید محصولات متنوع را با توجه به درخواست مشترى، در دسترس وى قرار داد. خواست مشترى بر کیفیت بالا و خدمت‌رسانى سریع، موجب افزایش فشارهایى شده که قبلا وجود نداشته است، در نتیجه شرکت‌ها بیش از این نمى‌توانند به تنهایى از عهده تمامى کارها برآیند. در بازار رقابتى موجود، بنگاه‌هاى اقتصادى و تولیدى علاوه بر پرداختن به سازمان و منابع داخلى، خود را به مدیریت و نظارت بر منابع و ارکان مرتبط خارج از سازمان نیازمند یافته‌اند. علت این امر در واقع دستیابى به مزیت یا مزایاى رقابتى با هدف کسب سهم بیشترى از بازار است. بر این اساس، فعالیت‌هایی نظیر برنامه‌ریزى عرضه و تقاضا، تهیه مواد، تولید و برنامه‌ریزى محصول، خدمت نگهدارى کالا، کنترل موجودى، توزیع‌، تحویل و خدمت به مشترى که قبلا همگى در سطح شرکت انجام مى‌شده اینک به سطح زنجیره عرضه انتقال پیدا کرده است. مساله کلیدى در یک زنجیره تامین، مدیریت و کنترل هماهنگ تمامى این فعالیت‌هاست. مدیریت زنجیره تامین (‌SCM) پدیده‌اى است که این کار را به طریقى انجام مى‌دهد که مشتریان بتوانند خدمت قابل اطمینان و سریع را با محصولات با کیفیت با حداقل هزینه دریافت کنند.
در حالت کلى، زنجیره تامین از دو یا چند سازمان تشکیل مى‌شود که رسما از یکدیگر جدا هستند و به‌‌وسیله جریان‌هاى مواد، اطلاعات و جریان‌هاى مالى به یکدیگر مربوط مى‌شوند. این سازمان‌ها مى‌توانند بنگاه‌هایى باشند که مواد اولیه، قطعات، محصول نهایى یا خدماتى چون توزیع، عمده فروشى و خرده فروشى را تولید مى‌کنند. حتى خود مصرف‌کننده نهایى را نیز مى‌توان یکى از این سازمان‌ها در نظر گرفت.
امروزه نقش‌، اهمیت و جایگاه اطلاعات براى همگان بدیهى است‌. گردش مناسب و انتقال صحیح اطلاعات باعث مى‌شود تا فرآیندها موثرتر و کاراتر شده و مدیریت آنها آسان‌تر شود. در بحث زنجیره تامین‌، اهمیت موضوع هماهنگى در فعالیت‌ها، بسیار حائز اهمیت است‌. این نکته در بحث مدیریت اطلاعات در زنجیره‌، مدیریت سیستم‌هاى اطلاعاتى و انتقال اطلاعات نیز صحت دارد. مدیریت اطلاعات هماهنگ و مناسب میان شرکا باعث خواهد شد تا تاثیرات فزاینده‌اى در سرعت، دقت، کیفیت و جنبه‌هاى دیگر وجود داشته باشد. مدیریت صحیح اطلاعات موجب هماهنگى بیشتر در زنجیره خواهد شد. 
مدیریت اطلاعات و مجموعه سیستم‌هاى اطلاعاتى زنجیره تامین مى‌تواند روى بسیارى از تصمیم‌گیرى‌هاى داخلى بخش‌هاى مختلف زنجیره تامین موثر باشد که این موضوع حاکى از اهمیت بالاى این مولفه در مدیریت زنجیره تامین است‌.
به‌طور کلى مدیریت زنجیره تامین یکى از زیرساخت‌هاى پیاده‌سازى تجارت الکترونیک است. از دید صنعتى تجارت الکترونیکى بین بنگاه‌ها عمدتا در صنایعى رخ مى‌دهد که زنجیره تامین در آن جا شکل گرفته باشد. یک تولیدکننده همواره عاملى است که در وسط فرآیند فعالیت اقتصادى قرار دارد. با مدیریت درست زنجیره تامین همه عناصر موجود در زنجیره منتفع شده و ضمنا با ارائه کالاى مرغوب و ارزان جامعه را نیز منتفع مى‌کند. یکى از عناصر مهم مدیریت زنجیره خودکارسازى امر خریدوفروش بین اعضاى زنجیره است. این امر آن قدر مهم و حیاتى است که حتى قبل از ظهور اینترنت صنایع خودروسازى و هوافضایى که بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین زنجیره‌هاى تامین را دارند، خود با صرف هزینه گزاف اقدام به ایجاد شبکه کرده بودند.
براى مدیریت زنجیره تامین پایدارى زنجیره یک عامل مهم و حیاتى است و معمولا اشکال پیچیده، کارآمد و پایدار مدیریت زنجیره تامین تنها در بنگاه‌هاى بزرگ اقتصادى دیده مى‌شود.

کاربرد فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیک در زمینه تدارکات و اجرا می تواند منافع عظیمی را با کاهش همزمان هزینه ها و افزایش رضایت مشتریان، به همراه داشته باشد. معمولاً سرمایه گذاری تنها بر روی فناوری اطلاعات، کفایت نمی کند، بلکه ممکن است تغییرات اساسی در جنبه های فیزیکی زنجیره تامین، ضروری باشد، تا منافع بالقوه لجستیک الکترونیک به طور کامل حاصل آید. از این رو بهبودهای رقابتی حاصل از لجستیک الکترونیک، می تواند برای سایر رقبا که مایل و یا قادر نیستند که به چنین بهبودهایی دست یابند، تهدیداتی را ایجاد کند، لذا تغییرات زنجیره تامین (که به وسیله لجستیک الکترونیک تسهیل یافته است) می تواند در نتیجه در بعضی شرکتها موردتوجه قرار نگیرد و یا اینکه برعکس، در بعضی دیگر از شرکتها، موجبات تغییرات اساسی و پرهزینه در شیوه تولید گردد. 
به خاطر علل ذکر شده در بالا، لجستیک و زنجیره تامین دیگر نمی تواند یک کارکرد و موضوع بخشی باشد، بلکه نیازمند آن است که به عنوان عاملی محوری برای رسیدن به موفقیت کل شرکت محسوب شده و مدیریت گردد و به این ترتیب تغییرات داخلی و خارجی در فعالیتهای زنجیره تامین، ممکن است دلیل کافی جهت تجدیدنظر اساسی بعضی شرکتها، در استراتژی کلی شرکت محسوب گردد

گردآوری و تدوین : داود بابائی