پنجشنبه, شهریور 02, 1396

 

گفتگو با دکتر عیسی نخعی  عضو هیات مدیره و مدیر مرکز پژوهش انجمن لجستیک ایران


موضوع مصاحبه :  جایگاه و نقش پژوهشهای لجستیک و زنجیره تامین در توسعه کشور

 

گفتگو کننده : علیرضا مقدمی شاد  –  مدیر اجرایی انجمن لجستیک ایران

ویراستاری فنی و نهایی سازی : منیره لرنی

پیاده سازی و تنظیم : مهدی قلی ها

 

 

ü        اجازه دهيد بحث را با رسالت انجمن در حوزه حمایت از مطالعات و پژوهشهایی که در زمینه لجستیک و زنجیره تأمین می تواند به وقوع بپیوندد شروع نماييم . لطفا" بفرماييد این رسالت در حوزه انجمن به چه شکل تعریف شده و دیدگاه شما و استراتژی ها و برنامه هاي شما در این حوزه به چه صورت است؟

ما برای پژوهش ممکن است که دانشگاهها و مؤسسات دیگر را هم در نظر بگیریم و در واقع حتي خود شرکت هایی که در امر لجستیک فعال هستند نظير سایپا و ایران خودرو را. آن ها هم پژوهش دارند و امروزه هیچ کار اجرایی بدون پژوهش تقريبا معنی ندارد و اگر بخواهیم در واقع در رابطه با مرکز پژوهش انجمن صحبت بکنیم بایستی دو سه وظيفه را انجام دهيم ، اولین وظيفه این است که یک نقشه راه را برای مطالعات و پژوهش های کل کشور در این زمینه ها تأمین بکنیم چون دانشگاهها یا اساتید ممکن است بر اساس توان خودشان یا علاقه یک دانشجوی خاصی یک مورد خاص را خیلی عمیق بررسی بکنند. یا فرض کنید مؤسسات و شركتها مثلا" ایران خودرو یا سايپا ممکن است برای خودشان و برای رفع مشکلات لجستیک جاري خودشان فکر کنند ولی برای کل کشور چنین چیزی ممکن است اتفاق نیفتد. اینجاست كه انجمن لجستیک کاری که باید بکند این است که آن دیدگاه جامعی را که برای کل لجستیک در کشور لازم است را ترسیم بکند و این را به صورت پروژه، به صورت تحقیقات و یا مثلا" معرفی این زمينه ها در خود وزارتخانه های مرتبط و یا حتی ممکن است در برنامه توسعه مثلاً ششم به عنوان چند بند اصلی ارائه بکند که آنجا گنجانده شود.


ü         یعنی به نظر شما انجمن لجستيك این نقش را برای خودش قائل است که بتواند آن نقشه راه اصلی مورد نیاز جهت پژوهشهای لجستیکی کشور را تبیین بکند و به مراجع ذيصلاح قانونی اعلام بکند؟

انجمن باید همچنین نگاهي را داشته باشد البته اگر انجام نمی دهد اين به خاطر مشکلات دیگری است. در تمام دنیا نيز انجمن های علمی بدين صورت عمل مي كنند که صاحب نظرهای متفاوت آن زمینه با هم جمع می شوند و بر اثر بررسی و صحبت هایی که می کنند این نقشه راه کلی تأمین می شود، حالا نقشه راه که من اینجا صحبت می کنم به عنوان یک لایه خیلی دقیق نیست ولی آن خطوط اصلی، محورهای اصلی و چیزهایی که در رابطه با لجستیک باید پیش- بینی شود آنها را در واقع در اینجا می تواند بررسی کند.


ü        الان آیا این نقشه راه پژوهش های لجستیکی کشور به عنوان یک سند جامع در انجمن لجستیک تدوین شده است و یا برنامه ای برای اجرای این کار وجود دارد؟

فعلاً چنين كاري انجام نشده است. من عرض کردم رسالت اینجا بدين شكل است ولي نگفتم همچین کاری را انجام داده ایم.


ü        در گذشته یا در ادوار گذشته چطور ؟ و یا در حال حاضر ؟

خير چنين چیزی نشده است . در تمام دنيا انجمنها خیلی از کارهایشان این است که این زمینه را تعریف بکنند برای محققین، در دنيا بالغ بر پنجاه مجله هم وجود دارد كه اين موضوعات را معرفي مي كنند ولي این اصل را آن انجمن علمی ، تعریف می کنند.  


ü        شما به شخصه چه نوع پژوهشهای لجستکی را مورد نیاز کشور می دانید و اینکه متولی تعریف، اجرا و به سرانجام رساندن آنها چه کسانی هستند؟

ببینید مسائل لجستیک کشور واقعاً زیاد است. اگر ما بخواهیم به بخشی از لجستیک دنیا نگاه بکنیم یک قسمت مهم از مسائل لجستیکی، بیشتر مرتبط با حمل و نقل مي باشد حتي مثلا ما بحث های مربوط به کانتینر و بسته بندی، را هم شايد مرتبط با لجستيك انجام بدهیم. قسمت دیگر هم مباحث انبار و نگهداری کالاها در دنیاست. این ها درصدهای بالاتری را نسبت به بقیه بخشهای لجستیکی به خودش اختصاص داده است. در نتیجه، اینها هم بخش های بسیار هزینه بري هستند ، هم حجم زیادی کالا در این قسمتها می ماند و هم نسبت به مابقي هزینه برتر هستند. مثلا نسبت به IT ، نسبت به مباحث قرارداد و نسبت به گمرک اگر در نظر بگیرید این ها حجم پیچیده تری را به خود اختصاص می دهند. در کشور ما هم تقریباً از این خارج نیست . ما هم باز هم با این مسئله حمل و نقل، نگهداری کالاها و همينطور خیلی وقتها درست نگه نداری کالاها مواجهيم.  این معضلات درکشور وجود دارد. نمونه اش مثلا بخش کشاورزی. فرض کنید الان مثلاً فصل برداشت سیب زمینی است؛ سیب زمینی در این فصل ارزان می شود ولی چون ما نمی توانیم آنها را نگهداری کنیم و کاری انجام دهیم یا فاسد می شود یا کشاورز دچار زیان می شود، يا سرمایه گذار دچار زیان می شود كه اين سرمايه گذاري را انجام می دهد، چرا كه این یک کالای فساد پذیر است.


ü        یعنی شما الان قائل به این هستید که یکی از مشکلات مملکت ما اين است كه قیمت ارائه خدمات آن محصولات بالاست به این دلیل که خدمات لجستیکی مناسبی در این عرصه ارائه نمی شود و این مشکل از طریق پژوهش قابل حل است؟

بله ببینید بعضی وقتها خیلی از پژوهشها در جای دیگر هم انجام شده ولی اینکه ما همان الگو و همان کار را بیاییم در کشور خودمان هم انجام دهيم و پياده كنيم هم احتیاج به پژوهش دارد. مثلا" بومی سازی، همان هم احتیاج به پژوهش دارد. اگر بدون پژوهش بخواهیم این ها را پیاده سازی کنیم ممکن است نه تنها به آن اهداف نرسیم بلکه مشکلات دیگری هم دچار شویم. ما خیلی مثالهای زیادی  در این مسئله داریم مثلا نمونه اش مساله ماهی است، در دنیا در مورد صنعت ماهی که اصطلاحا" به آن fishing گفته می شود کارهای تحقیقاتی زیادی انجام شده ولی اينها در کشور ما حتی در سطح ساده هم پیاده نشده هم چه از نظر صید ماهی، فرایندهای تمیز کردن ماهی، و یا نگهداری، یخ زدن و به فروش رساندن و توزیع آن كار خيلي چنداني انجام نشده است

 

ü        یعنی به همان شیوه سنتی انجام می شود.

به عنوان مثال فرض کنید بحث لجستیک مواد غذایی در دنیا  یکی از مباحث خيلي پیچیده روز شده است. چون فرصت زیادی بین برداشت محصول تا رساندن به مشتری نمانده. در دنیا اقدامات زیادی انجام شده مثلا فرض کنید كه در انگلستان برای این که ماهی را آماده کرده و فیله کنند اين عمل قبلا" ًبا دست انجام می شد و فيله كردن توسط یک سری کارگر انجام مي پذيرفت. آنها براي انجام اين عمل دستگاه های مخصوص طراحی کردند که خودش ماهی را فیله می کند. این فقط در انگلستان است و در جای دیگر دنیا این اتفاق نیفتاده است یا مثلا فرض کنید باز در کشورهای دیگر نمونه اش مثلا در کشورهای آفریقایی ، موز یا آناناس را که برداشت می کنند چون درجه حرارت بالای 45 درجه است این به سرعت فاسد می شود برای اینکه این را حتی بعد از چیدن نگهداری کنند آمده اند یک سری سردخانه های خیلی ساده روستایی را طراحی کردند که درجه حرارت را تا حدود 15 درجه،20 درجه، 30 درجه کاهش می دهد با سیستم آب؛ كه آب مثل کولر معمولی می چرخد بدون هزینه هاي برق و اينها از هوای معمولی استفاده كرده اند و محصول را می توانند 24 ساعت نگهداری کنند و غيره اینها همین جور در دنیا اتفاق می افتد ولی در کشور ما، نگاه مي كنيم و مي بينيم که این اتفاق ها اصلا نمي افتد .


ü         الان با این نگرش ، شما نوع پژوهشهایی را که مورد نیاز می دانید را بیشتر پژوهشهای مبتنی بر کاربرد و کاربردی می دانید ؟ يا پژوهشهاي نظري ؟

خوب ببینید نه. پژوهشهای نظری جایگاهشان در دانشگاه است و به نظر ما خودش مسیرش را طي مي كند و خودش دارد کار خودش را پیدا می کند. آن چیزی که به  نظر من انجمن لجستیک بیشتر بايد پیگیرش باشد همان مباحث پژوهشهای عملی  و کاربردی است. آن ها را بیشتر تقویت بکند، ارتباط را برقرار بکند، بتواند تجارب کشورهای مختلف را در این زمینه به افرادی که در ایران علاقمند هستند منتقل بکند. نمونه دیگر که من می توانم از نظر اقتصادی به شما عرض کنم خود بحث لجستیک در خیلی از کشورهای دنیا جزء یکی از سرمایه های بزرگ آن کشور است. ما در کشورمان  می توانیم از بحث لجستیک استفاده بکنیم و اشتغال را افزایش بدهیم، این کار را الان انجام نمی دهیم. مثلا" فرض كنيد حتی محصولات کشاورزی ما از بین می رود، حتی اشتغال هم ایجاد نمی کنیم. می توانیم سیستم های باربری مناسب انجام دهیم، سیستم های نگهداری محصول مناسبی انجام بدهیم و .... عمر محصول را افزایش بدهیم، تکنیک هایی هم که وجود دارد را توسعه بدهیم. بعنوان مثال در رابطه با بحث پرورش ماهی قزل آلا در شمال، پرورش دهندگان اين ماهيها مشکلات بسیار زیادی داشتند چون پرورش ماهي در رودخانه های طبیعی انجام می شود و ممکن است سیل بیاید و تمام محصول آنها  یکجا از بین برود. از طرف دیگر اينها محصول را فقط به واسطه می فروشند و دیگر کاری به بقيه امور ندارند و واسطه ها هم می آورند در تهران و شهرهای دیگر می فروشند و سود اصلی را در واقع واسطه ها می برند و تولید کننده ها فقط زحمت این کار را انجام می دهند. وقتی دانش لجستیک را به اینها  منتقل کردیم این ها خیلی بیشتر توانستند در فرايندهاي لجستیک و حمل و نقل هم سهیم شوند و برای خودشان كار را توسعه دادند و در بخشهای سودهای توزیع و یا حتی فروش هم می توانند بهره مند شوند. این کارها تا حدی انجام می شود ليكن باز جای کار کردن هم خیلی زیاد دارد. یک مثال دیگر خدمت شما عرض کنم خیلی ساده فرض کنید همین ماهی قزل آلا در ایران چیزی حدود 10 هزار تومان در مزرعه های تكثير ماهی قیمت گذاری می شود، در کشور عراق همین ماهي کیلویی 28000 تومان برای مصرف کنندگان عرضه می شود، ليكن از پرورش دهندگان ما کیلویی 18000 تومان می خرند. حالا مشکلي كه دارند این است كه اینها زياد نمی توانند تولید كنند و حتی بسته بندی و حمل مناسب ندارند. چون دیگر مسیر خیلی کوتاه نیست و در حد چند کیلومتر و به شهر رساندن نیست بلکه باید به یک کشور دیگر برساند و اینها مشکلات خراب شدن و گذر از مرز، گمرک و سایر مراحل ديگر واقعاً برای سیستمشان حل شده نیست لذا خیلی ها از این کار منصرف می شوند با اینکه سود زیادی می تواند داشته باشند و نزدیک به 3 برابر قیمتش فروش برود ولی همه از پس این کار بر نمی آیند.


ü         آقای دکتر بحث پژوهشها که تا الان در كشور در زمینه لجستیک و زنجیره تأمین انجام شده اینها کلاً منجر به چه تحول بنیادی و اساسی و کلیدی در حوزه عملکرد کشور شده است؟

ببینید ما جرقه این مسائل را در زمان جنگ باید ببینیم، در زمان جنگ واقعا معضلات لجستیکی یکی از مسائل بازدارنده پیروزی های جنگ می شد. فرض کنید آنهایی که رفته بودند عملیات و یک منطقه را گرفته بودند در مسائل لجستیکی، تغذیه، تعویض نیرو، مهمات و ... مشکلات داشتند و الان به نظر می رسد این تحقیقات در آن زمینه و اینکه راهکارهای مناسبی انجام بشود، جاده های مناسبی باشد و ... حداقل برای قسمتهای نظامی از آنجا شروع شد و الان هم به بعضی بخشهای کشور رسیده است. در کشورهای اروپايي هم همین طور شد،  یعنی بحث لجستیک بعد از جنگ جهانی دوم اتفاق افتاد. الان مثلا در کشور آلمان تمام شهرهای کوچک با اتوبانهای خيلي وسیعی به همدیگر وصلند و این جاده ها در زمان جنگ دوم جهانی کشیده شده اند یعنی ما باید ببينیم که این تحولات در بخشهای نظامی کشور خودش را یک مقداری خوب نشان داده است. در بخش های اقتصادی اگر بخواهیم بگوییم، ما آنچنان كه بايد بجز در چند صنعت خاص بروز خیلی کاملی از اين مسائل نداریم. مثلاً فرض کنید ما در زمینه کالاهای استراتژيك کشور نظير قند و شکر، برنج، گندم می بینیم که هنوز صورت سنتی دارد. دانش لجستیکی که ما داریم و خیلی هم خوب هست مورد استفاده قرار نمی گیرد. در بخش حمل مواد سوختی می بینیم که این اصلاً مسائل هزینه دیده نمی شود، چرا؟ چون شرکت ملي نفت این هزینه ها را از بودجه های دولتی پرداخت می کنند در نتیجه هیچ وقت به دنبال مینیمم کردن هزینه ها نیستند و اگر اینها را به گونه ای انجام بدهند که این هزینه ها اعمال بشود مثلا قیمت بنزین یکسان نباشد، مثل خیلی از کشورهای دنیا مثلا در پالایشگاه قیمت بنزین یک قیمتی است وقتی هزینه حمل و لجستیک آن حساب می شود آن وقت می بینیم این تحولات، این افکار، جایگاه خودشان را نشان می دهد ولی وقتی همه اینها با سیستم دولتی انجام می شود مثل سیستم آرد کشور، گندم کشور، اينها در سیستم خيلي پیچیده ای دارد کار می کند ولی اصلا سیستم اقتصادی مناسبي برایش نیست و همه كارها با پشتیبانی دولت و از سیستم دولتی دارد هزينه هاي  لجستیکی انجام می شود. به خاطر همین آن بخش ها را ما زیاد نمی بينیم  ولی بخش هایی که کمی خصوصی تر هستند مثل صنعت خودرو این تحولات را تا حدی شاهد هستند.


ü        یعنی این پژوهش هایی که در لجستیک و زنجیره تأمین شده به صنعت خودرو کمک کرده که بتوانند عملکرد خودشان را ارتقا بدهند؟

بله. بعنوان یک مثال خیلی ساده، همین مسئله لجستیک در شرکت ایران خودرو و سایپا را فرض كنيد. زمین مساحت سایپا حدود یک دهم ایران خودرو است این باعث شده نسبت به سفارش کالایی که می دهد تا زمانی که وارد می شود و کالایی که خارج می کند سیستم را چابک تر کند به نسبت ایران خودرو که این مشکل را ندارد. باید ببینیم وقتی که ما مشکل داریم آن وقت است که فکرها به کار می افتد و سیستم های لجستیک دنیا به کار می رود. در صورتی که همین مسئله را، در کشور کره جنوبی و ژاپن به خاطر کمبود مساحتی که دارند از سالهای پیش همین ایده ها را انجام داده اند و جلو بردند. ولي در کشور ما وقتی که ما با مساحت زیاد روبرو هستیم به فکر اینکه مثلاً قطعات پیش ساخته که وارد کارخانه می شود چه زمانی زمانبندی اینها را تنظیم بکنیم خیلی برای ما مهم نیست، می گوییم هر وقت رسید می بریم انبار می کنیم، وقتی انبار نداشته باشیم آنوقت شروع به فکر کردن می کنید و کاربرد مسائل لجستيكي خودش را نشان می دهد.


ü         شما ارتباط صنعت و دانشگاهها و مراکز پژوهشی را در زمینه لجستیک و زنجیره تأمین چگونه می بینید؟

ببینید الان تقریبا نه می شود بگوییم در حد خیلی صفر است نه در حد مطلوب. یعنی این طور هم نیست که صنایع کشور نسبت به مسائل لجستیکی بی اطلاع باشند این طور هم نیست که نگوييم کلاً بی اطلاعند و از آن طرف در مورد دانشگاهها هم بگوییم که همه تحقیقاتی که انجام می دهند مفید صنعت است آن هم این طور نیست. ما اتفاقاً بحثی که داريم اين است كه متأسفانه در دانشگاهها یک مشکل پژوهشی است که این مسئله مقاله نوشتن ایجاد شده، خب اجازه دهيد من یک مثال عملی بزنم که متوجه شوید مثلا" اين موتورهايي که خمیر تولید می کنند اینها براساس نیاز خمیر درست نشده، در اینها فعاليت دستگاه بر اساس سرعت موتور تنظیم شده خب حالا اگر شما بخواهید نان های مختلف درست کنید ممکن است احتیاج داشته باشید که سرعت موتور شما متفاوت باشد، دور موتور فرق کند و سرعتی که انجام می دهد متفاوت باشد. این را دانشجو زیر بارش نمی رود چرا كه از این هیچ مقاله ISI در نمی آید ممکن است برای تمام نانوایی های کشور مفید باشد ولی آن دانشجو اگر بخواهد برود دانشجوی دکتری شود می گوید من این کار را انجام بدهم که چه شود؟ این معضلی است که ما در دانشگاهها با آن مواجهيم

 

ü        این از جنس همان پژوهشهای کاربردی است؟

دانشش را دانشگاهها دارند ولی برای دانشجویی که می خواهد مقاله بنویسد یا به یک دانشگاه بالاتر برود یا می خواهد به آمریکا یا خارج برود اینکه این کار را که انجام بدهد برایش جاذبه ای ندارد. در حالی که این معضل چندین هزار نانوایی است که با حل این مشکل خیلی کارشان راه می افتد. مشكل هست، دانش هم هست اما این روند اتفاق نمی افتد. این يك معضل است. حالا این را چطور میشود حل کرد ؟


ü        با این نگاه شما عملکرد انجمن لجستیک در زمینه توسعه پژوهشهای مربوط به  لجستیک و زنجیره تأمین چه طور می بینید؟

ببینید البته این دوران اوج و حضيض دارد یعنی یک زمانی بیشتر و یک زمانی کمتر بوده. تقریباً 8،9 سال پیش وقتی ما می نشستیم صحبت کنیم همین که مفاهیم اصلیش را صحبت بکنیم معضل داشتیم. حتی برای کنفرانس اول ما می خواستیم مقاله بنویسیم در واقع معضلی که داشتیم این بود که در اين زمينه، اصلا" مقاله نویس نداشتیم. يعني 8 سال پیش در کشور، ما با این معضل مواجه بوديم. شما اگر مقالات  و کنفرانس اول را نگاه بکنید می بینید مقدار زیادی از آنها تکراریست. اينكه تعریف لجستیک چی هست و یک چنین چیزهایی. البته این معضلی که من گفتم فقط در انجمن لجستیک نیست، اکثر انجمن های علمی با این معضل روبرو هستند. بنده سال ها در انجمن ریاضی کشور هم بودم آنها هم همین دوران مختلف را داشتند، یک زمانی فکر می کردند که باید علم را رهبری کنند بعد از یک مدتی دیدند نمی توانند بعد بحث شان را بردند مثلاً روی موضوعات معلمین ریاضی دبستانها، دبیرستانها و...  بعضی ها هم مي خواستند روی تحقیقات جهانی کار بکنند. این دوگانگی را در دوران مختلفشان داشتند ولی خوب انجمن لجستیک من فکر می کنم که در دوره اول و دوره سومش منسجم تر کار کرده تا دوره دوم مدیریتی، دوره دوم مدیریتی انسجام کافی خيلي زيادي از آن نمی بینیم فقط برگزاری کنفرانسها را ما می بینیم.

یک تعداد محدودی از آن مقالات کنفرانس اول که هشت سال پیش بوده  نوآوری جدی داشته، الان این طور نیست. الان در طي این هشت سال  کنفرانس های لجستیک و کنفرانسهای مهندسی صنایع ( چون كنفرانسهاي مهندسی صنایع هم در واقع حدود 60 درصد مقالات آن باز هم لجستیک است )  به نوعی دارند با هم رقابت می کنند و دانش لجستیک حداقل آن چیزی که در دانشگاهها وجود دارد برای ما کاملاً محسوس است که میزان سطح آگاهی که اتفاق افتاده چقدر افزایش پیدا کرده است.


ü        خوب یک سوالی که مطرح است این که آیا همین مجموعه خدمات پژوهشی که گفته شد در کشور موجود هست و از جانب مراکز پژوهشی و پژوهشگر در کشور ارائه می شود واقعاً توانسته که مورد توجه بخش صنعت قرار بگیرد و صنعت از آن استقبال کرده یا خير ؟ اگر استقبال نکرده شما دلیلش را در چه می بینید؟

خوب ببینید در هر چیزی عرضه باید خیلی خوب باشد. به نظر می آید ما در کشورمان در عرضه ضعیف هستیم.  مثلا" در عرضه محصولات. حتی ما دانشگاهی ها هم در واقع در عرضه محصولاتی که انجام می دهیم ضعیف هستیم و شاید آن اشخاص علاقه مند باشند که این خدمات را و این افکار را بروند از شرکت های مشاور خارجی دریافت کنند.


ü        آیا خدمات پژوهشی که در کشور ارائه می شود همسو با نیازهای صنعت هست یا خیر؟

ببینید حتی آنهایی هم که ارائه مي شود قابل اعتماد نیست یعنی آن قابليت اطمينانی (reliablity ) که صاحب صنایع بایستی به آن پژوهشگر بدهد و به یافته هایش اعتماد داشته باشد ندارد. تعداد خيلي کمی از پژوهشهای ما عملی شده. یکی از آن مسائلی را که بنده در کار خودم انجام داده ام و نتایج موفقیت آمیزی داشته و مربوط به شركت ایران خودرو است اين بود كه محصولات را وقتی که می خواهیم بارگيري كنيم به جای اینکه فقط یک محصول باشد محموله را تركيب كنيم. تصور کنید که چند محصول را وقتی با هم ادغام بکنیم می توانیم هزینه ها را خیلی کاهش دهیم و شرکت ایران خودرو استقبال کرد و اينكار را دارد انجام می دهد. پس در كل این طور نيست که هیچ استفاده ای از پژوهشها نشود ولی واقعیتش این است که ما بخش های بزرگی در کشور داریم مثلا" وزارت نفت و حمل محموله نفتی و پتروشیمی که  هر روز انجام می شود. وزارت بازرگانی با این همه حمل آرد و گندم در کشور و یا مثلا" شیر ، از دوشیدن شیر تا بردن به کارخانه و محصولات لبنی و ارائه دوباره به بازار. در تمام اینها اگر نگاه کنیم غیر از چند گروه خیلی کوچک و به صورت نمونه ای در بعضی محصولات، خیلی استفاده دیگری نکردند.


ü        آيا می توانیم  به طور خاص بگوییم که پژوهشهایی که در حوزه لجستیک و زنجیره تأمین انجام شده خیلی مورد استقبال واقع نشده و عملا مورد استفاده قرار نگرفته است؟

بله اکثرش این طور است . من باز یک مثال بزنم بنده یک همکاری داشتم از یکی از این کشورهای خارجی بود. ايشان از فنلاند آمده بود که مدتی با من کار می کرد و دوباره برگشت. ایشان روی طعم محصول یکی از محصولات نستله کار می کرد و معتقد بودند که  اگر نحوه  آماده سازی وکنسرو کردن يك محصول را با یک شیوه دیگر انجام بدهند طعم اصلیش بیشتر حفظ می شود. يعني فقط همین نکته را انجام بدهند. آنها چقدر هزینه و امکانات در اختیار این استاد قرار داده بودند و این کار را انجام می داد و برند را برایش تقسيم می کردند و به او پول می دادند. شما از آن طرف در کشور می بینید یک همچین اتفاقي نمی افتد یعنی خیلی از این صنایع دوست دارند که ایده های لجستیک مجانی برايشان پرداخت شود و پولی هم ندهند.


ü        نگاه شما این است که صنعت هم حاضر به پرداخت هزینه برای پژوهشهای لجستیک نیست؟

در خیلی بخشهای دیگر هم همین طوراست نه فقط لجستیک. یعنی انتظار دارند که این ایده ها را پژوهشگران بروند مجانی یا با هزینه بسیار کمی به آنها بدهند. همه به دنبال این هستند که هزینه ای بابت این کارها انجام نشود.


ü        به هر حال متقاضی دریافت خدمات همیشه به دنبال ارزان ترین منبع می گردد. شما وقتی به عنوان یک مشتری به یک مغازه هم مراجعه کنید همیشه دنبال مغازه ای می گردید که همین خدمات مورد نظر شما را با مناسب ترين يا كمترين قيمت ارائه كند.

ما ثابت می کنیم که همیشه ارزان ترین، بهترين نیست بلکه سطح کیفیت خدمات هم خیلی می تواند با ارزش باشد ولی در هر صورت ما در کشور  این معضل را یک جور دیگر هم داریم. فرض کنید شما یک لپ تاپ داريد. در اين لپ تاپ شما مثلاً اتوکد دارید اکسل دارید انواع نرم افزارهاي متعلق به مایکروسافت دارید. از نظر یک خارجی شما باید یک فرد ثروتمند باشید تا لپ تاپ شما این همه نرم افزار داخلش باشد.  چرا؟ چون بابت هر کدام از این نرم افزارها شما باید هزینه پرداخت کنید ولی چون شما اينجا برای این ها هیچ هزینه ای پرداخت نمی کنید و اينها را به نحوی مجانی بدست مي آوريد همه این نرم افزارها را زیاد می کنید. در حاليكه ممکن است هیچ استفاده ای هم از آن نکنید. این تفکر در صنعت ما هم هست، فكر مي كنند اینها ارزشی ندارد، اینها مجانی است، اينها کاری نکرده اند، اینها فقط رفته اند چند تا کتاب خوانده اند و مطلبي آورده اند، ولی اگر بابت همین کارها هزینه پرداخت کنند آنوقت ارزش آن را شايد بیشتر می دانستند. يعني فوراً شيفت نمي كنند و بگويند ايده ديگر، يعني شركتها و صنعت خيلي براي اين كارها هزينه نكرده اند

.

ü        یعنی از حداکثر ظرفیت آن پژوهش و ایده هیچ استفاده ای نمی شود به خاطر اینکه با قیمت کم یا رایگان دریافت کردند؟

شما اگر به یک کشور غربی بروید واقعا از یک لپ تاپ کاملاً استفاده می کنند، از یک کامپیوتر کاملاً استفاده می کنند، مثل ما نیست. ما واقعاً خيلي از سرمايه هايي كه داريم استفاده نمي كنيم. نمونه دیگرش من می توانم یک مثال ساده به شما بگویم، الان آماری که در کشور ما وجود دارد تجهیزات پزشکی که در کشور ایران وجود دارد دو برابر انگلستان است، بیش از دو برابر. جمعیت ایران تقريبا"با انگلستان برابر است حالا واقعا خدمات پزشکی که مردم از این دستگاه ها می گیرند به اندازه آنجاست؟ نصف آنجا هم نیست چرا؟ چون بحث بهره وری بحث ماشین آلات نیست بحث انسان و آن تفکری است که این امور را دارد انجام می دهد.


ü        به عنوان سوال آخر مجموعه خدماتی که قابل ارائه هستند توسط انجمن لجستیک ایران در زمینه پژوهشی چه مواردی می تواند باشد. شما به عنوان رئیس مرکز پژوهش های انجمن بفرماييد انجمن چه نوع خدمات پژوهشی را می تواند به متقاضیان عرضه کند؟

در ابتدا می توان بخشي از کارهای گذشته را کمی  تنظیم کرد و شاید برای آینده بهتر بتوان تنظیم کرد. یکی از اين كارها اين است كه سمت و سوی روشن لجستیک کشور را تعریف کرد که این را می توان در محورهایی که فکر می کنیم كه بخشهای صنعتی و یا بخشهايي از دولت از نظر اقتصادی لازم دارد را  هدف گیری کنیم و سعی کنیم با همان کاری که ما برای کنفرانس اول انجام داديم شروع کنیم و در بعضی از بخشهای اصلی کشور کار بکنیم. مثلاً فرض کنید بحث لجستیک ترانزیت کالا در ایران، ما الان آمار مرزهای ایران و صادرات و واردات را کاملاً داریم در بعضی از مرزهای کشورمان واقعاً تراکم کالا بسیار زیاد است، چه برای وارد شدن و چه برای خروج کالا یا انبارهای کشور. سعی کنیم که به این مسائل اولویت دهیم و سمت و سوی خیلی از پژوهش ها را به این سمت ببریم تا اینکه به بحثهاي كلاسيك بپردازيم. مثلاً فرض کنید در بحث کنترل موجودی پژوهش زياد انجام شده، خیلی هم تحقیق شده، حالا پارامترهای احتمالی را به آن اضافه مي كنند و پارامترهاي فازي را اضافه مي كنند اين کاری که دانشجویان ما در مراکز تحقیقاتی دانشگاهها انجام می دهند فقط جنبه بازي كردن با مدل را دارد. سمت و سوی پژوهشها می بایست به مسائل با اولویت کشور در زمینه لجستیک و زنجیره تامين سوق داده شود.


ضمن تشکر از شما، از توجه و وقتی که در اختیار ما قرار دادید سپاسگذاریم.