سه شنبه, فروردين 08, 1396

 


نقش راهبرد چابک در زنجیره تامین

 

سازمانهای امروزی که در محيطی با عدم اطمينان همراه هستند، چنانچه بتوانند از رويکردها و راهبردهای نوين بر اساس ديدگاه سيستمی استفاده کنند، قادر خواهند بود تا سازمان خود را در راستای بهبود و تعالی هدايت نمايند. بر اين اساس، لجستيک و زنجيره تأمين يکی از اين رويکردها است که از سالها پيش مطرح و در هزاره سوم نيز تکامل يافته است. هر سازمانی برای انجام ماموريت اصلی و رسيدن به اهداف مورد نظر بايد از پشتيبانی عملياتی مناسب برخوردار باشد و همه احتياجات واحدهای عملياتی خود را برآورده کند تا اين واحدها بتوانند به نحو مناسب و قابل قبولی به اجرای وظايف محوله بپردازد.لجستیک و زنجیره تامین از مفاهیم پشتیبانی کننده و در برگیرنده مجموعه ای از فعاليت های مختلف هستند که به منظور مدیریت جریان مواد و کالاها در طول فرآیندهای در جریان صنعت و سازمان ها به کار می رود؛ تاحتی الامکان جریان هموار مواد و کالا را امکان پذیر کند. به طور کلی، هدف اصلی در فعاليت های مربوط به لجستیک و زنجیره تامین، استفاده موثر از ارکان مشارکت کننده در زنجیره تامین از جمله تامین کننده، تولید کننده، توزیع کننده و مشتری در جهت هدف ارائه ارزش به مشتریان نهایی سازمان است.

واژه چابک در فرهنگ لغات به معنای«حرکت سریع، چالاک، فعال»، «توانایی حرکت به صورت سریع و آسان» و قادر بودن به تفکر به صورت سریع و به روشی هوشمندانه» به کار گرفته شده است. چابک بودن الگوی جدیدی است که سازمانها را قادر می سازد در مقابل تغییرات پیش بینی نشده عکس العمل مناسب را نشان دهند؛ به عبارت دیگر، چابکی توانایی پاسخ به تغییرات پیش بینی نشده است.مي توان گفت پايه و اساس چابكي به عنوان يك مفهوم تجاري بر سامانه هاي توليد انعطاف پذير استوار است. راه ايجاد يك سيستم توليد  انعطاف پذير از اتوماسيون مي گذرد تا بتوان تغیيرات سريع صورت پذيرد. ( كاهش زمان برپايي ) و به اين ترتيب انعطاف پذيري بالايي در قبال تغييرات نوع و حجم كالا به وجود مي آيد.

راهبرد چابک یکی از راهبرد هایی می باشد  که به زنجیره های تامین در جهت توانايي سازمان جهت بقا و پيشرفت در يك محيط كسب و كار غيرقابل پيش بيني و دائماً درحال تغيير کمک می کند.هدف يك زنجيره تأمين چابك راضي نگه داشتن مشتريان و کارکنان خود مي باشد. بنابراین زنجيره تأمين چابك بايد قابليت پاسخگويي به تغیيرات صورت گرفته در محيط كاري خود را داشته باشد. با اين توضيح چابكي را مي توان قابليت پاسخگويي سريع به تغييرات در بازار و تقاضاي مشتريان و بازار،تعريف كرد. توليد چابك را مي توان ساختاري دانست كه هر سازمان بايد استراتژي هاي تجاري ، سازمان ، فرایند ها و سيستم هاي اطلاعاتي خود را بر پايه آن ایجاد کند تا  مشتريان و کارکنان خود را راضي نگه دارد.

امروزه قابليت جوابگويي به سطح بي ثباتي در حال افزايش يكي از بزرگترين تلاشهاي هر سازمان را تشكيل مي دهد. به دلایل مختلفي دوره استفاده محصولات و فناوري كوتاه تر شده است. فشارهای رقابتي لاجرم منجربه تغييرات بيشتري در محصولات گرديده است و مصرف كنندگان نيازهاي گسترده تر از هميشه دارند. سازمان براي دستيابي به چابكي بيشتر به شكلي كه بتوانند در زمان هاي كوتاه تر قابليت پاسخگويي هم در شرايط تغيير حجم و هم در شرايط تغيير نوع را داشته باشد همواره نيازمند راه حلي براي اين مشكل بوده است. بدين شكل كه سازمان نياز دارد تا بتواند خروجي خود را براي هماهنگ شدن با بازار تنظيم كند و به سرعت بتواند تغييرات گوناگون را اعمال نمايد.

مفهوم چابکی در زنجیره تامین پارادایمی است که علاوه بر ناب بودن باید سه ویژگی را داشته باشد. اولا قابلیت پاسخگویی به موقع به نیاز های بازار پایین دست باید در سراسر زنجیره تامین در حد بالا باشد. ثانیا جریان سریع و شفاف اطلاعات و تسهیم دانش در فضای مجازی بین عناصر تشکیل دهنده زنجیره تامین برقرار باشد. ثالثا یکپارچگی بالایی در سطح زنجیره تامین چه به صورت افقی و چه به صورت عمودی برقرار باشد.

به طور کلی امروزه سازمان ها به خصوص زنجیره های تامین در محیطی فعالیت می کنند که همواره در حال تغییر و تحول میباشند، لذا فعالیت های سازمان ها با توجه به بی ثباتی محیط باید به گونه ای انجام گردد که پاسخ گوی سریع و بهنگام نیازهای سازمان و ذینفعان باشد.

** دکتر اصغر آقائی استادیار دانشگاه علوم انتظامی امین و عضو هیئت مدیره انجمن لجستیک ایران